طرح سوم

یادداشت

یادداشت برای عقیل بهرا

آنچه تحت عنوان ایراد و کریتکا آورده ام، یادداشت ها یا به عبارتی درس گفتارهایی است که محمد رضا نیکفر، اندیشمند خوب معاصر ارائه می دهد که بر آنم تا مواردی از آن ها را به فراخور حال در اینجا بیاورم.

و اما در مورد آخوندزاده، من با او 6ـ7 سال پیش، زمانی که در پی جستن اولین حضورهای ادبیات نوین بودم، بیشتر آشتا شدم، و برخی از نوشته ها و یا مقاله هایی را که درباره اش نوشته شده را خواندم و یادداشتهایی برداشتم که در حال حاضر به همراه خود ندارم. به نظر من در اینجا دو نکته شایسته توجه است:

ـ نظرات آخوندزاده، به خودی خود اکنون چندان معتبر نیست، چرا که پس از گذشت بیش از یک قرن بحث نقد و نقد ادبی چنان گسترش یافته که اندیشه های او ابتدایی می نماید ـ و البته این موضوع از ارزش های وی نمی کاهد، چرا که اگر خود را در شرایط آن سالها قرار دهیم بی شک به عظمت کار وی و امثال او پی خواهیم برد ـ و برخی تفکرات او که البته از سر دلسوزی بوده ـ مثلا مورد مولانا ـ سطحی و خام می نماید.

ـ شاید در حال حاضر مطالعه و بحث در مورد افکار وی بی فایده به نظر برسد، اما به نظر من نه تنها این گونه نیست، بلکه کسانی که دغدغه ی سنت و مدرنیته دارند جز با مراجعه به سرچشمه ها و مبادی، راه به جایی نبرده و لاجرم به نقیضه گویی متوسل خواهند شد. برای من ظهور جدی تقابل سنت و مدرنیته حداقل به دوران آخوندزاده میرسد، و ما برای این که تصویری کمابیش شفاف از آن داشته باشیم ناگزیر به خوانش آنیم. بنابراین، آنان که سودای آمیختن کهنه و نو، سنت و مدرنیته و ... دارند باید زحمت به خود داده و تن به پژوهش و خوانشی سخت و هزارتو دهند، تا دغدغه های آنها از تلفیق سنت و تجدد به کاریکاتور نیانجامد ـ درباره ی کاریکاتور شاید پیشتر در درس ها و جلسه های دیگر بحث کرده باشیم. کاریکاتور از ریخت افتادگی است و در حوزه ی معماری این امر به از ریخت افتادگی یکی از آن دو (سنت یا مدرن) منتهی شده یا می شود ـ  و چنین نیانگارند که با رنگ زعفران می شود هر چیز مدرنی را به سنت بست. مگر آن که هیچ ادعایی نداشته باشند و تنها معماری کنند و در پی ساخت مبانی نظری برای کارهای خود نباشند.

ـ در مورد منابع، همان متونی که در متن مقاله ای که یافته ای ـ که نه نویسنده مشخص است و نه ارجاع دارد ـ آمده است به نظر کافی می نماید.

   + محمد رضا شیرازی ; ۱٠:٤۸ ‎ب.ظ ; ٢٩ آذر ۱۳۸٥
    پيام هاي ديگران ()