طرح سوم

پرسه ها و پرسه ها ـ ۸ - هویت کلید نیست

 

هویت کلید نیست.

 

من سالهاست که به تعابیری چون هویت، هویت تاریخی، هویت اسلامی، شهرهای اسلامی، و.... و بازگشتن ها و گم شدن ها و .... به شدت حساسیت پیدا کرده ام. و هر چقدر بیشتر می خوانم و می بینم و می اندیشم، به ساده انگارانه بودن آنها بیشتر و بیشتر معتقد می شوم.

.... برای من هویت یک چیز داده شده (given)، ابژه، موجود، در "آن جا"، و از این دست نیست. ما هر لحظه در هویت خویش ایم، و سازنده گان دم به دم آن. پس این گمگشته گی ها و دورافتادگی ها و از دست داده گی ها و ... فقط در حد نوستالوژی و احساساتی گری در می ماند و آرزوی پیدا کردنش ـ از آنجایی که دیگر مال ِ حال ما نیست، بل از آن ِ دیروز و گذشته است ـ ارجاعی نا مولد و عقیم است.

...

کلیدها و درها

ما وقتی کلید خود را گم می کنیم، به دنبال آن می گردیم. برای یافتنش تلاش می کنیم چرا که به عین ِ آن نیازداریم، چرا که در این مورد کلید ِ دیروز که در ِ دیروز را می گشود، درِ امروز را هم می گشاید.

اما هویت کلید نیست. در این جا برای گشودن ِ در ِ امروز، کلید دیروز به کار نمی آید، چون که در ِ امروز دیگر همان در ِ دیروز نیست. در ِ امروز را کلید ِ دیروز باز نمی کند چرا که آن در دیگر عوض شده است. در ِ امروز را کلیدی دیگر باید. آن کلید گم شده را البته باید یافت. زان پس می شود از روی آن کلیدی دیگر زد، اما به این در نمی خورد، چرا که این در دیگر همان در قبلی نیست. از دیگر سو آنان که سودای ساختن کلیدی یکسره دیگر به سر دارند، بی آن که کلید گم شده را بازیابند، از آن سوی بام می افتند. هیچ کلید سازی قادر به این کار نیست. آن کلید را باید یافت، اما نه برای گشودن این در. برای آن که کلید نوی بسازیم، اما نه یکسره متفاوت از کلید گم شده، و نه چونان آن. آن کلید، کلید راهها و نشانه ها و رازها و یادها و خاطره ها و ... است.

... و این گونه است که ضرورت طرح سوم باز رخ می نماید. و برای گشودن درب این طرح سوم، کلیدی دیگر نیاز است. طرح سوم را نه آن کلید گم شده می گشاید، و نه کلیدی یکسره متفاوت. کلیدی دیگر باید ساخت: کلید سوم.  

 

 

و اما بعد...

جناب آقای یوسفی عزیز

من هم مثل شما معتقدم که معماری کنونی ما هویت دارد. اما این که گفته اید "هیچ گسست تاریخی اصولا در معماری معاصرمان نداریم" (http://yousefi.persianblog.ir/1385_10_yousefi_archive.html#6025362)

را نمی توانم بپذیرم، و هم این را که "در حال حاظر روندی کاملا داری قابلیت صدور در حال شکل گیری است". (همان منبع) اصولا چنین ادعایی نیاز به ارجاعات و دلایل فراوان دارد. من منتظر نوشته های شما خواهم ماند، تا در چگونگی این امر از نظر شما بیشتر بخوانم.

   + محمد رضا شیرازی ; ٦:٥۱ ‎ب.ظ ; ۱٢ دی ۱۳۸٥
    پيام هاي ديگران ()