پرسه نوشته ها ـ ۸ ـ تکمله ای بر یادداشت قبلی

به گمان من، اگر چه تفکر صحنه ساختی scenographic در طول تاریخ و تفکر ما ریشه دوانده، و البته ما هریک آگاه و نا آگاه در حال بازتولید آنیم، لیکن همواره تفکری حاشیه ای و اقلیت را می شود یافت که در مقابل این تفکر ایستاده، یا لا اقل مقاومت کرده. من این جا مایلم تا به دو مورد اشاره کنم، که اولی از خواجه حافظ است و دیگری از حضرت بیدل.  

واعظان کاین جلوه در محراب و منبر میکنند
چون به خلوت میروند ان کاردیگر میکنند
مشکلی دارم ز دانشمند مجلس بازپرس
توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر میکنند
گوئیا باور نمیدارند روز داوری
کاین همه قلب و دغل در کار داور میکنند
یارب این نو دولتان را با خر خودشان نشان
کاین همه ناز از غلام ترک و استر میکنند

حافظ

اینقَدَرریش چه معنی دارد؟

غیرتشویش چه معنی دارد؟

آدمی،خرس؟چه ظلم است آخر؟

مردِحق میش؟چه معنی دارد؟

دعوی ِپوچ به این سامان ریش

نرودپیش چه معنی دارد؟

یک نخودکله ودَه من دستار

این کم وبیش چه معنی دارد؟

بیدل!اینجا همه ریش است وفش است

ملت و کیش چه معنی دارد؟

بیدل

/ 4 نظر / 12 بازدید
م.ميرغلامی

این واژه سنوگرافيک (صحنه ساختی) تا چه حد با مفهوم دراماتولوژی (گافمن) شباهت دارد؟ مبتکرش کیست؟ با این تعبیر رباعيات خيام را باید نوعی انقلاب عليه اين تفکر تعبير کنيم! البته حافظ هم در بعضی ابياتش گاهی به نعل و گاهی به ميخ زده است که خوب به هر حال در آن شرايط سياسی اجتماعی که امثال سهروردی و حلاج و حسنک قربانی عقايدشان می شدند قابل درک است.

شيرازی

من با اين تعبير بیشتر در آثار فرامپتون آشنا شده ام. مخصوصا در مباحثی که در مورد تکتونیک دارد. منظور از دراماتولوژی و ربطش به معماری چیه؟

م.ميرغلامی

دراماتولوژی ایده گافمن در مورد رفتارهای مردم در شهر و اغلب فضاهای عمومیه. در این دیدگاه فضا به دو حوزه صحنه و پشت صحنه تقسیم می شه. مثل مثلا رفتار مودبانه ای که کارکنان یک رستوران در سالن اصلی نسبت به مشتری نشان می دهند و رفتار احتمالا متفاوتشون در آشپزخونه شباهتهایی هم با ایده ماشین سراسربین یا پانوپتیکون فوکو داره. بنابراین میدان های شهری هم مثل یک صحنه تئاتر عمل می کنند که گروهی وارد دراما (بازی) می شن و گروهی هم به تماشای اون می نشینند. یک فضای شهری خوب باید یک همچین خاصیتی رو داشته باشه.