پرسه ها و پرسه ها ـ 47ـ هرکجا یا کجا، دو برش از مکان: برش اول ـ کجا

   

در سال 1992 معماران، فیلسوفان و نظریه پردازان معماری مختلفی چون دریدا، فردریک جیمسون، جفری کیپنیس، پل ویریلیو، ایسوزاکی، لیبسکیند، آندو، ایتو، آیزنمن و .. در سمیناری با عنوان "هرکجا" ((Anywhere دور هم جمع می شوند. همانطور که از عنوان پیداست، موضوع اصلی این سمینار ناگزیر بحث "مکان" است. هر فردی، به طور شخصی و نیز در میزگردها، نظر خود راجع به مکان و اهمیت آن را می شکافد و ارایه می دهد. آشکارا دعوای اصلی این سمینار بر سر اصالت یا عدم اصالت امر "مکان" است. در یکسو کسانی هستند که به اصالت مکان، سایت، خصلت محیط، خصوصیات زیستی و کالبدی آن و از این دست توجهی ویژه قایلند ـ و من این برش از مکان را "کجا" می خوانم ـ و در دیگر سو کسانی که به عام بودن سایت، جهان وطنی گری، همگانیت، و زمینه ی بی مکان توجه دارند ـ و من این تمایل به مکان را "هرکجا" می نامم.برای نمونه، دو قطعه برگزیده ام که اولی توجه آندو به "کجا" و دومی تمایل گهری به "هرکجا" را نمایش می دهد.

در اولین میزگرد رم کولهاوس از آندو می پرسد چرا او اینچنین بر وجه آسیایی کارش اصرار دارد؟ از آنجایی که آندو هر چه بیشتر در مناطق دیگر دنیا کار می کند اصرار او بر آسیایی بودن برای من مشکل آفرین است.

آندو در پاسخ می گوید:«من مایلم تا سئوال شما را در این راستا پاسخ بگویم که چرا بر وجود خصوصیات آسیایی معتقدم. اساسا، این مساله همان مساله ی سایت است. وقتی تصور می کنید که فردی در سایتی خاص زندگی می کند، کالبد او لزوما از منظر فیزیکی متصل به سایت نیست، بلکه زندگی و روان او نیز قویا به تاریخ، سنت، و ویژگی سایت مرتبط است. شما نمی توانید روح و روانتان را از سایت بکنید. وقتی که من در ژاپن معماری می کنم، به وجوه معنایی زندگی انسان توجه دارم، چرا که مردمی که آنجا زندگی می کنند ژاپنی هستند. معماران اروپایی فقط از طریق مسافرت به ژاپن می آیند. به عنوان یک معمار ژاپنی، من به ناگزیر به ریشه هایم متصل ام."

 Ando, T., Discussion 2, inAnywhere, C.C. Davidson, Editor. 1992, Rizzoli: New York. p. 118.

/ 6 نظر / 9 بازدید
میرغلامی

سلام سوالی که برای من مطرح است این است که این اصالت مکان، سایت، خصلت محیط در ذات مکان نهفته است یا در ذهن معمار. چرا که همانطور که اشاره کردید در این صورت هر مکانی معماری خاص خودش را می طلبد حال آنکه معمارانی مثل آندو تا حدی و گهری و بوتا و بخصوص ریچارد مایر به وضوح امضای خاص خود را در فرم و مصالح هر بنایی به جا می گذراند. شاید اگر در یک بازه بخواهیم معماران کجا و هرکجا-باور را در کنار هم قرار دهیم رنزو پیانو را بتوان معمار کجا-باور تری نسبت به آندو دانست

احمدرضاسلیمانی

سلام با افتخار شما به ضيافت ششم وبلاگ ها با عنوان * معماری زمينه گرا * دعوت می شويد . سربلند باشيد

محمد رضا شيرازی

به نظر این عده از مکان باورها خصلت مکان در خود سایت نهفته است، و وظیفه ی معمار یافتن و به عرصه درآوردن آن است، و این خود مستلزم گشوده بودن، خواندن و گوش فرادادن است. من هم معتقدم که این خصوصیت در آثار خارجی آندو می لنگد، و این را در بخشی از کارم نشان داده ام. در مورد پیانو، من احساس بسیار خوبی نسبت به شاعرانگی کارهایش دارم، در مقابل دیگر هم قطارهایش که سخت تر و سنگین ترند. اما در مورد کجاـباورتری او نسبت به آندو هنوز مشکوکم!

امیر حجتی

ممنون از مطلبی که نوشتید شاید بهتر بود عقیده گهری را هم در همین پست می گذاشتید تا بتوان آن را مقایسه کرد . راستش می خواستم نظرتون رو درباره مکان تو کارهای کان بدونم چون شاید کان رو معماری دونست که مکان و سایت در کارهاش نقش مهمی داره و شولتز ه بارها از کان در اندیشه هاش درباره مکان مثال میاره .

مصطفی

من هم با کجا باوری رنزو پیانو موافقم. از ماجرای معروف بازدید از سایت فرودگاه کانزای که بگذریم که برای دیدن یک "ناکجا" آنگونه اصرار داشت، این جمله ها دغدغه ی او را در زمینه برخورد با سایت نشان می دهد: you try to understand everything from the place. The greatest compliment I can hope to get in a building is when people say it's like this building been there since ever یا: I never start a job without spending days, sometimes more than days - maybe sometimes weeks - wandering around. You know I never, I don't remember one single job, even when they are so far away, that I started to work on without trying to understand the place, and to listen. You know place talk, you just have to shut up and listen منبع: http://www.bbc.co.uk/radio3/johntusainterview/piano_transcript.shtml

محمد رضا شيرازی

آقای امیر حجتی، (نمی دانم شما همان همکلاسی نجفی و یگانه هستید یا کس دیگر). عقیده گهری را هم می توانید بخوانید. در ضمن، من کار خاصی روی آثار کان انجام نداده ام. جز اطلاعاتی که به واسطه ی تحلیل آثارش دارم. او هم یکی از مکان ـ باورهاست. در ضمن، فرامپتون هم تحلیل های خیلی برجسته ای از کارهای کان داره. موفق باشید.